Kosmiczny słownik, czyli wszystko co chcesz wiedzieć o kosmosie w jednym miejscu

Witamy na stronie “Kosmicznego słownika”. Zbieramy tu i układamy alfabetycznie wszelkie terminy związane z kosmosem, astronomią, często również fizyką.

A,B,C,D,E,F,G,H,I,J,K,L,M,N,O,P,R,S,T,U,W,Y,Z

-Reklama-

A:

Antymetria  – jest to ciekawe zagadnienie z dziedziny nauki. Według tej teorii każda cząstka naszego wszechświata posiada swój odpowiednik w tzw. „antyświecie”. Odpowiedniki są zawsze niejako lustrzanymi odbiciami cząstek z naszego Wszechświata. Dla przykładu, każdy ujemny ładunek znany z naszego wszechświata (elektron) posiada swój odpowiednik w „antyświecie”. Jak łatwo się domyśleć, tym odpowiednikiem jest pozyton, czyli cząstko o ładunku dodatnim. Naukowcy spierają się, a niektóre teorie mówią, że cząstki z „antyświata” przenikają do naszego Wszechświata. Gdy cząstki będące swoimi odpowiednikami, zderzą się ze sobą, ulegają tzw. anihilacji, czyli całkowitej destrukcji materii.

B:

Burza magnetyczna – zmiana strefy magnetycznej Ziemi powodowana przez wyrzuty masy ze Słońca. Wyrzuty masy ze Słońca powstają na skutek rozbłysków. Powstające w tym procesie obłoki cząstek naładowanych kierują przemierzają przestrzeń kosmiczną. Dotarcie do Ziemi zajmuje im od 20 do 70 godzin. Burza magnetyczna potrafi znacząco wpłynąć na pole magnetyczne Ziemi, a co za tym idzie, w skrajnych wypadkach zaburzone może zostać działanie niektórych urządzeń elektrycznych. Burzy magnetycznej towarzyszy zawsze zorza polarna. Najczęściej widoczna ona jest tylko na biegunach ziemskich. Podczas najbardziej aktywnych burz magnetycznych zorze polarną widywano nawet w Meksyku. (1859 rok).

C:

Czarna dziura – jedno z najbardziej tajemniczych i budzących grozę określeń dotyczących kosmosu i astronomii. Czarna dziura swą złą reputację zawdzięcza temu, że nie można jej opuścić. Tu działa wyobraźnia. Wyobrażamy sobie wpadnięcie do dziury z której nie ma powrotu. Czym jest czarna dziura? Jest to obszar w czasoprzestrzeni, który dzięki dostatecznie dużej masie, a małej objętości jest w stanie całkowicie pochłaniać światło. Czarne dziury powstają wskutek grawitacyjnego zapadania masywnych gwiazd pod koniec ich życia. Czarna dziura może wciąż zwiększać swój rozmiar „wchłaniając” masę z otoczenia. Jak potężne mogą być czarne dziury? Niech o ich potencjalnej wielkości świadczy choćby teoria o istnieniu w Drodze Mlecznej czarnej dziury o masie wielkości 4 milionów mas słońca. Wszystko to rzeczywiście wprawia nas ludzi w lekkie poczucie grozy. Pokazuje jednocześnie, jak mali i nieznaczący we Wszechświecie jesteśmy my ludzie i nasza malutka planeta, Ziemia.

Czarna dziura. fot. Alain Riazuelo/NASA

E:

Egzoplaneta – ludzie już tacy są. Wydaje się nam wszystkim, że to my jesteśmy centrum Kosmosu. Nie mieści się nam w głowach, że prócz naszego Układu Słonecznego jest coś jeszcze. Okazuje się, że jest. Słowa z początku definicji nie są rzucone na wyrost. Aż do 1990 roku nie znaliśmy ani jednej planety poza Układem słonecznym. Dziś znamy ich prawie tysiąc. Inną nazwą egzoplanet są „Planety pozasłoneczne”. Ta nazwa mówi nam wszystko. Planeta krąży również wokół gwiazdy, lecz gwiazdą tą nie jest słońce. Nie leży zatem w Układzie Słonecznym. Czy wiedząc o istnieniu takich planet nadal możemy być pewni, że nigdzie w kosmosie nie istnieje planeta podobna do Ziemi? Nie ryzykowalibyśmy takiego stwierdzenia.

G:

Galaktyczny kanibalizm – aby opisać ten zwrot musimy schylić się do zjawiska zderzenia galaktyk. Jeśli dwie lub więcej galaktyk zaczyna na siebie nachodzić, zaczynają one wpływać wzajemnie na swoje pole grawitacyjne. Zderzenie galaktyk nie jest to zderzenie jakie znamy na co dzień. Trwa miliony lub setki milionów lat. Jeśli natomiast zderzają się galaktyki, z których jedna jest wielokrotnie większa od drugiej, mniejsza galaktyka zostanie dosłownie wchłonięta przez tę większą. Proces ten może się odbyć w postaci gwałtownej kolizji lub w łagodniejszy sposób polegający na stałym i powolnym przepływie gazów pomiędzy galaktykami. W taki oto sposób galaktyki „żywią” się mniejszymi galaktykami.

K:

Księżyc – księżyce są naturalnymi satelitami planet. Krążą wokół nich po orbicie. Skupmy się na naszym, ziemskim Księżycu. Jego średnica to około 1/4 średnicy naszej planety. Księżyc oddalony jest od Ziemi o około 390000 km. Co warte pamiętania, z Ziemi widzimy zawsze tą samą półkule Księżyca. Ten wykonuje pełen obrót wokół Ziemi w 27,3 dnia, co ma wpływ na tzw. fazy księżyca. Na Księżycu nogę postawiło w sumie 12 osób. Ostatnio, na Księżycu ludzka noga stała w 2013 roku, kiedy to pomyślnie wylądowała tam chińska sonda Change 3. 

Kwark – jest cząstkę elementarną. Jedną z dwóch, z której składa materia. W fizyce i astronomii kwarki oznacza się literą q. Każdemu kwarkowi odpowiada jego antycząstka, antykwark, oznaczany symbolem q z daszkiem. Według naukowców kwarki są cząstkami niepodzielnymi.

M:

Meteoryt – w Układzie Słonecznym znajduje się mnóstwo meteroidów, czyli drobnych ciał niebieskich. Ciała te zderzają się ze sobą, co czasem powoduje wypadnięcie meteroidu z orbity. Takie ciało niebieskie, może wejść na kurs kolizyjny z Ziemią. Ziemia chroniona jest atmosferą. W kontakcie z atmosferą ziemską meteroid wyhamowuje, rozgrzewa się i świeci. Taki własnie świecący obiekt na niebie nazywamy meteorytem. Bardzo rzadko, jednak zdarza się, że obiekt taki nie wypali się w atmosferze do końca i uderza on w powierzchnie Ziemi. Pozostałość, w postaci wypalonej skały, potocznie nazywana jest meteorytem.

Materia – składa się z atomów, jonów i elektronów. Z materii zbudowane są znane nam przedmioty znajdujące się we Wszechświecie. Z materii zbudowane są również gwiazdy, które produkują światło. Z materii zbudowane są planety oraz cały gaz międzygwiazdowy wypełniający galaktyki, czy przestrzeń międzygwiezdną. Ciekawostką jest fakt, że materia którą znamy, to zaledwie 5% Wszechświata. Resztę stanowi, nie do końca zbadana materia ciemna, o której na tę chwilę powstaje więcej tez niż naukowych faktów.

P:

Planeta – jest to ciało, obiekt astronomiczny, który okrąża gwiazdę po orbicie. Obiekt ten jest wystarczająco duży by uzyskiwać okrągły kształt. Dodatkowo, wewnątrz planety nie zachodzą reakcje termojądrowe. Podstawową różnicą między gwiazdą, a planetą jest światło. Planety zawsze świecą światłem odbitym, natomiast gwiazdy emitują światło własne. Planety dzielimy na gazowe olbrzymy oraz mniejsze planety skaliste. W Układzie Słonecznych znane jest 8 planet. Do końca roku 2016 naukowcy stwierdzili istnienie prawie 3200 planet pozasłonecznych, czyli leżących poza Układem Słonecznym.

W:

Wszechświat – słyszymy to określenie na co dzień. Wszechświat w sensie naukowym jest to wszystko co istnieje wokół nas. Wszystko co nas otacza, czyli cząsteczki, materia, energia, czas, wszystkie prawa fizyki. Natomiast wszechświat jako słowo w użyciu codziennym, bardziej ogólnym jest synonimem słowa kosmos.